Dwa komentarze Jakuba Palowskiego w kontekście wspólnego projektu NCSS i portalu Defence24 (ankieta wyborcza).

włącz .

Polecamy Państwa uwadze dwa komentarze Jakuba Palowskiego (dziennikarza portalu Defence24) nt. stanowisk komitetów wyborczych odnośnie koncepcji rozwoju Sił Zbrojnych RP oraz modernizacji polskiego przemysłu zbrojeniowego. Oryginalne teksty można znaleźć na stronie internetowej portalu Defence24.

Partie polityczne o finansowaniu obronności. Po wyborach ponad 2% PKB?

Prawo i Sprawiedliwość stawia na podniesienie zarówno nakładów na obronę, jak i samego wskaźnika, również z uwagi na dążenie do inwestycji w przemysł obronny. Z kolei Platforma Obywatelska podkreśla, że ustanowienie wydatków na poziomie 2% PKB zgodnie z zaleceniem NATO pozwoli na zwiększenie wydatków realnie o około 3 mld zł w 2016 roku. – czytamy w odpowiedziach na pytania do ankiety wyborczej, przygotowanych przez Defence24.pl i NCSS.

Defence24.pl i NCSS zwróciły się do partii politycznych w ramach ankiety zawierającej 18 pytań z obszaru obronności i bezpieczeństwa między innymi o informacje o planowanym poziomie finansowania obronności. Pytanie dotyczyło w szczególności utrzymania wskaźnika wydatków obronnych na poziomie 2% PKB, jego podwyższenia bądź obniżenia.

Obecna, znowelizowana ustawa o przebudowie i modernizacji technicznej Sił Zbrojnych przewiduje wydatki na obronność na poziomie 2% PKB, zgodnie z celem NATO, który jednak nie jest spełniany przez większość państw Sojuszu. W polskiej armii wciąż wykorzystywany jest przestarzały sprzęt, pochodzący w dużej mierze z czasów Układu Warszawskiego, i istnieje konieczność wydzielenia środków na modernizację techniczną. Ponadto, specjaliści wskazują na konieczność wzmocnienia systemu rezerw, co również wiąże się z finansowaniem.

Platforma Obywatelska podkreśla, że zapisany w przyszłorocznym budżecie wskaźnik na poziomie 2% PKB jest realizacją postanowień ze szczytu NATO w Walii, i pozwoli na zwiększenie realnych wydatków obronnych o około 3 mld zł w stosunku do poziomu z roku bieżącego. Zwraca uwagę na istnienie w Polsce od 2001 roku gwarantowanego wskaźnika na poziomie ustawowym 1,95% PKB, pozwalającego na realizację Planu Modernizacji Technicznej.

Z kolei Prawo i Sprawiedliwość opowiada się za podwyższeniem nakładów na obronę, jak i samego wskaźnika udziału w PKB, również po to, aby przemysł obronny mógł stać się „kołem zamachowym” dla krajowej gospodarki. PiS stawia na przeznaczanie nakładów na rozwój nowych technologii (także podwójnego zastosowania), tworzenie nowych miejsc pracy oraz rozbudowę zdolności produkcyjnych. Jednocześnie wskazuje na konieczność efektywnego wydawania środków, aby nie były one zwracane do budżetu centralnego, jak miało to miejsce wcześniej.

„Radykalne” zwiększenie wydatków obronnych postuluje także partia KORWiN. Ma to zostać osiągnięte przez przesunięcie środków budżetowych z wydatków socjalnych na uzyskanie „silnej i gotowej do działania armii” z uwagi na trudne położenie geostrategiczne Polski. Za utrzymaniem wydatków na poziomie 2% zalecanym przez Sojusz Północnoatlantycki opowiada się Nowoczesna.

Partia Razem i Zjednoczona Lewica uznają udział wydatków na obronę na poziomie 2% PKB za wystarczający. Zjednoczona Lewica zaznacza przy tym, że po zrealizowaniu najważniejszych programów modernizacyjnych udział wydatków obronnych w PKB będzie mógł zostać obniżony. Za zbyt niski udział wydatków w PKB na poziomie 2% uznał KW Grzegorza Brauna.

 

"Harmonogram niesatysfakcjonujący" vs. "Zachowanie PMT". Polityczne spory o modernizację armii.

Proces pozyskiwania zdolności bojowych przez nasze Siły Zbrojne odbywa się zgodnie z naszymi potrzebami i możliwościami. (…) Oceniając dotychczasowy przebieg tego procesu można powiedzieć, że jest realizowany właściwie. – podkreśla w odpowiedzi na pytania Defence24.pl i NCSS Platforma Obywatelska. PiS wskazuje z kolei: harmonogram zaplanowanych efektów modernizacji jest niesatysfakcjonujący z punktu widzenia występujących zagrożeń, podkreślając konieczność uwzględnienia wniosków z konfliktu na Ukrainie w planach modernizacji polskiej armii. Partie polityczne przedstawiły w odpowiedzi na pytania Defence24.pl i NCSS postulaty dotyczące modernizacji i pozyskiwania zdolności dla Sił Zbrojnych.
Modernizacja techniczna i proces rozbudowy zdolności Sił Zbrojnych jest jednym z najważniejszych aspektów budowy odporności kraju na agresję, zwłaszcza że wojsko wciąż wykorzystuje w dużym zakresie sprzęt oparty na technologii z czasów Układu Warszawskiego. Obecnie w Polsce odbywa się to m.in. w ramach znowelizowanej niedawno Ustawy o przebudowie, modernizacji technicznej i finansowaniu Sił Zbrojnych, zapewniającej nie tylko udział wydatków obronnych w PKB, ale także proporcjonalną pulę środków na wydatki majątkowe.

Przebieg procesu modernizacji wyznacza Plan Modernizacji Technicznej Sił Zbrojnych RP w latach 2013-2022. Defence24.pl i NCSS uzyskały od partii politycznych m.in. informacje dotyczące postulatów odnośnie przebiegu procesu modernizacji, a także samego systemu pozyskiwania zdolności dla polskich sił zbrojnych.

Platforma Obywatelska kładzie nacisk na realizację programów, zawartych w obecnym Planie Modernizacji Technicznej. Podkreśla, że wszystkie projekty w ramach PMT mają kluczowe znaczenie dla polskiej armii, a tylko ich kompleksowa realizacja może przyczynić się do uzyskania przez Siły Zbrojne nowych zdolności.

W związku ze zmianą środowiska bezpieczeństwa w Planie dokonano pewnych korekt, ale dotyczyły one raczej kolejności wykonywania programów niż całościowej koncepcji PMT. Ewentualne dalsze zmiany, również związane z sytuacją w zakresie bezpieczeństwa, miałyby polegać na przesunięciach czasowej realizacji projektów, a nie na ich dodawaniu bądź usuwaniu.

Proces pozyskiwania zdolności bojowych przez nasze Siły Zbrojne odbywa się zgodnie z naszymi potrzebami i możliwościami – czytamy w odpowiedziach, przesłanych przez PO. Podkreśla się, że nie może on być prowadzony zbyt szybko i pośpiesznie. W ocenie dotychczasowego przebiegu podkreślono, że jest realizowany właściwie.

PiS wskazuje z kolei, że harmonogram budowy zdolności w PMT jest niewystarczający, gdyż przyjęty w 2012 roku program uległ w 2014 roku tylko „nieznacznej” modyfikacji. Ponadto, konieczne jest wzięcie pod uwagę wniosków z konfliktu na Ukrainie, w tym w zakresie użycia artylerii wspieranej przez bezzałogowce, ciężkich pojazdów bojowych czy sieciowych systemów rozpoznawczych. Prawo i Sprawiedliwość kładzie też nacisk na budowę własnych zdolności odstraszanie oraz odtworzenie zapasów istniejącego wyposażenia, a także zamówienia remontowe i serwisowe.

PiS stawia na przeprowadzenie głębokiej reformy systemu pozyskiwania zdolności bojowych, gdyż obecnie jest on „zanadto sfragmentaryzowany” – m.in. programy są opracowywane przez interesariuszy znajdujących się zbyt nisko w strukturze MON i Sił Zbrojnych. Planuje się wprowadzenie podejścia opartego o pozyskiwanie zdolności bojowych, a nie „proste” zastępowanie platform oraz metodologię kosztów cyklu życia. Ponadto, według Prawa i Sprawiedliwości należy wziąć pod uwagę „modyfikację” części priorytetów, zawartych w Planie Modernizacji Technicznej.

Nowoczesna wskazuje na odbiurokratyzowanie i uproszczenie przetargów na zakup sprzętu, przy zachowaniu odpowiedniej osłony kontrwywiadowczej. Podkreśla, iż proces pozyskiwania uzbrojenia powinien nadążać za „zmianami zachodzącymi w obszarach operacyjnym, technicznym i prawnym.”. Kładzie nacisk na efektywność i skrócenie czasu pozyskiwania zdolności. Nowoczesna opowiada się przy tym za wywiązaniem się z dotychczas podpisanych umów na dostawy sprzętu, zarówno z przemysłem krajowym jak i zagranicznym.

Partia KORWiN wskazuje, że zmiany w Planie Modernizacji Technicznej są „konieczne z wielu względów”, gdyż projekt jest „kosztowny oraz niedostosowany do potrzeb Sił Zbrojnych i priorytetów bezpieczeństwa narodowego.” Do najważniejszych zmian zaliczana jest między innymi deregulacja, również poprzez dopuszczenie do rynku małych i średnich przedsiębiorstw, oraz zapewnienie powszechnego dostępu do broni KORWiN wskazuje ponadto, że każda jednostka powinna dobierać sprzęt w ramach ustalonego budżetu.

Partia Razem nie widzi potrzeb dokonywania zmian w PMT, ani w procesie pozyskiwania zdolności dla wojska. Zjednoczona Lewica wskazuje że choć priorytety modernizacji są prawidłowo określone, to napotykają na problemy w postaci opóźnień i braku konsekwencji w ich realizacji. W odniesieniu do zdolności armii postuluje większy nacisk na szkolenie, osiąganie gotowości bojowej oraz współdziałanie z siłami NATO. Do planów modernizacji oraz struktury armii krytycznie odniósł się KW Grzegorza Brauna.

Kontakt

Narodowe Centrum Studiów Strategicznych

ul. Mazowiecka 11 lokal 49
00-052 Warszawa

+48 885 806 277
E-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

NIP: 5252550406
REGON: 146587199
Bank Zachodni WBK 81 1090 1883 0000 0001 3029 3682

Zarząd

Jacek Kotas
Prezes Zarządu

Partnerzy